Tütün içiminin Avrupa’da 1559 yılında başladığı ve buraya 1556’da Amerika’dan geldiğini daha önce söylemiştik. Kâtip Çelebi’ye göre tütün 1601 tarihinde İngilizlerin eliyle İstanbul’a gelmiş ve bazı göğüs hastalıklarına iyi geldiği rivayetiyle(söylentisiyle) hızla yayılmıştır. Zamanın cerrahlar şeyhi İbrahim Efendi tütün aleyhine fetva vermiş, daha sonra ise IV. Murat tütünü yasaklamıştır.1690 yılında kendisi bir tütün müptelası olan Şeyh’ül-İslam Bahayi Efendi helal olduğuna dair fetva vermiştir. 17. yüzyıldan itibaren tütün yaygınlaşmış, 19.yüzyıldan itibaren de ince kağıda sarılarak (sigara halinde) kullanılmıştır.
Tütün alışkanlığı dünyada görülen en yaygın alışkanlıktır. Dünya Sağlık Teşkilatı’nın yayınlarına göre kişi başına en fazla tütün tüketen ülkelerin başında Türkiye gelmektedir. Sigaranın zararları geç anlaşılmış ve ondan sonra aleyhine kampanyalar başlatılmıştır. Ancak ekonomik ve politik nedenlerle hükümetler yeterince ilgilenmediğinden istenen neticeler alınmamaktadır.
Dünya Sağlık Teşkilatı sigara içmeyi salgın bir hastalık (epidemi) olarak nitelemektedir.Teşkilatın bu değerlendirmesi 30yıllık bir sürede gerçekleştirilen 8 büyük araştırmanın sonuçlarına dayanmaktadır. Bu projelerde 2 milyona yakın insan ve 290 bin kadar ölüm vak’ası tetkik edilmiştir. Tütün dumanında binden fazla madde bulunmaktadır.Bunlar arasında insana zararlı olanların bir kısmı şunlardır:
Nikotin: Muhtemelen alışkanlık oluşumuna yol açmaktadır.Sinir sistemini uyarıcı ve baskılayıcı etkileri,ayrıca kalp-damar sistemine zararlı tesirleri bulunmaktadır.
Kansorejen Maddeler: Tütün dumanındaki kimyasal maddelerin bir çoğunun kanser yapıcı olduğu anlaşılmıştır. Bunlar arasında nitrozaminler,benziprenler,fenoller,hidrokarbonlar önemlidir.
İrritan(tahriş edici)Maddeler: Solunum yollarında daralmaya sebep olurlar. Solunum yollarının yabancı maddelerden, kirlerden, mikroplardan temizlenmesinde çok önemli rolü olan “titrek tüylü epitel tabakası”nın bozulmasına ve aşırı müküs ifrazatına sebep olurlar.
Karbonmonoksit: Tütün dumanında %1 ilâ %5 kadar bulunabilen bu madde, kanda karboksihemağlobin artışına yol açarak oksijenin taşınmasını aksatmaktadır.Buna bağlı olarak doku ve organların beslenmesi bozulur, kişinin iş kapasitesi azalır. Karbonmonoksit ayrıca,kandaki C vitamininin azalmasına yol açar.
Sigara içmek bir alışkanlık olmasının ötesinde bir kitle zehiridir. Sadece kendi zararıyla kalmaz, aynı zamanda daha zararlı alışkanlıklara da sürükler. Esrar gibi bir takım zararlı maddeleri muhafaza eder. Sigara içenlerde alkol ve uyuşturucu kullanma eğilimi daha fazladır. Eroin ve diğer uyuşturucu alışkanlıkları genelde sigara ile başlamaktadır. Sigara irade zayıflaması, tembellik ve rehavete alıştırır. Biraz keyif verir, fakat bu keyfi kısa zamanda çok fazlasıyla götürür.Rûhî gerginlik ve sıkıntıyı azaltmak için bir anlık içilen sigara, zamanla rûhî bir alışkanlık ve davranış biçimi olmaya başlar.Kesildiği zamanlar sıkıntı artar, zihnî faaliyetler zayıflar,yorgunluk, bitkinlik, iştahsızlık,uykusuzluk,baş ağrısı belirtileri kendini göstermeye başlar. Bunlar sigara eksikliği belirtileridir ve artık kişi sigaraya bağımlı haline gelmiştir. İrade dışı bir şeye bağımlı olma hali sigaranın yol açtığı zararların başında gelmektedir.
Sigara, erken ölüm ve hastalıkların önlenebilir en önemli sebebini oluşturmaktadır.Bu alışkanlık milyonlarca kişinin hayatını kaybetmesine ve çok daha fazlasının sakat kalmasına yol açmaktadır.Sigara büyük ölçüde vücudu etkilemekte ve pek çok hastalığa sebep olmaktadır.Bu hastalıklar arasında sigarayla ilişkisi net olarak belirlenmiş olanları şöyle sıralayabiliriz:
